Leiding geven komt in nagenoeg alle organisaties voor. Elke branche, sector of organisatie vraagt van zijn leidinggevenden specifieke kennis en vaardigheden. De plaats in de organisatie is mede bepalend voor de breedte en diepte van leiding geven. Op basis hiervan worden verantwoordelijkheden en bevoegdheden aan de functie toebedeeld.

Echter, er zijn ook universele aspecten aan leiding geven.

Integriteit is er één van. Maar wat wordt daaronder verstaan?

Integriteit is afgeleid van het Latijnse: “integritas”, wat heelheid, intact zijn, eerlijkheid maar ook fatsoen en kuisheid betekent. Van Dale omschrijft het begrip integriteit als een: “onkreukbaar of ongeschonden toestand”. Ook worden vaak termen als rechtschapen, eerlijk, betrouwbaar en zuiver genoemd. Integriteit gaat dus over gedrag, over handelen of het nalaten daarvan.

De Integere Leider wil een bijdrage leveren aan het versterken van de integriteit van leiders. Onder leiders wordt in dit verband verstaan: bestuurders, managers, vakbondskader, politici, geestelijke leiders, teamchefs en leden van raden van toezicht.

Leiders hebben met betrekking tot integriteit een zeer belangrijke rol te vervullen. Het op een integere manier handelen, of nalaten van handelen, is voor hen een prominent aspect van hun functie.

Daarmee zijn leiders ook een voorbeeld voor hun medewerkers. Zij moeten niet alleen horen wat er van ze verwacht wordt, ze moeten het ook zien. Juíst leiders dienen integer te zijn. Het is daarbij van ondergeschikt belang welke positie iemand in een bedrijf heeft. Op elk niveau spelen talrijke zaken die op een betrouwbare manier behandeld moeten worden. Voor alle leidinggevenden hoort te gelden: “een man een man, een woord een woord”.

Leiders moeten in de eerste plaats vakbekwaam zijn, hun professie goed beheersen. Daarnaast dienen zij deskundig te zijn en vaardigheden te hebben ontwikkeld om goed om te kunnen gaan met de medewerkers die onder hun leiding vallen. In dit kader zal op déze aspecten niet verder worden ingegaan.

Universeel van aard is echter het element integriteit. Op deze karaktereigenschap, deze intrinsieke waarde, dient voortdurend gereflecteerd te worden. Van vele kanten oefenen partijen druk uit om toe te geven aan hun verwachtingen en zodoende hun belangen en doelstellingen te realiseren. Het accepteren van verantwoordelijkheid die de functie met zich mee brengt, betekent ook dat men bereid is verantwoording af te leggen.

Het takenpakket van een leidinggevende bestaat uit vele verschillende onderdelen. In dit kader zijn de principes van integriteit ondergebracht in vijf rubrieken:

·          Integriteit en de leider als persoon.

·          Integriteit en de interne organisatie.

·          Integriteit en de externe organisatie.

·          Integriteit en de financiën.

·          Integriteit en informatie en communicatie.

Per rubriek zijn deze principes uitgewerkt in concrete gedragingen.

Deze kunnen houvast bieden in situaties waarin het méér dan anders nodig is “de rug recht te houden”.

Integriteit en de leider als persoon:

1. Zijn (1) interne waarden en normen regelmatig onderzoeken en deze zo nodig aanscherpen.
2. Zijn eigen belang niet laten prevaleren.
3. Zich loyaal en dienstbaar naar zijn organisatie opstellen.
4. Geen nevenfuncties accepteren, die strijdig zijn met zijn primaire taken.
5. Declaraties indienen, die in overeenstemming zijn met de gemaakte kosten.
6. Betrouwbaar en geloofwaardig zijn en zich houden aan zijn afspraken.
7. Op een gewetensvolle manier omgaan met ethische vraagstukken.
8. Zich onthouden van elke vorm van misbruik van zijn positie en functie als leidinggevende.

Integriteit en de interne organisatie.

1. Het voorkomen en bestrijden van discriminatie. Hij eerbiedigt de menselijke waardigheid, zonder onderscheid van persoon en status. Hij zal niet discrimineren naar godsdienst, geslacht, seksuele geaardheid, afkomst, etniciteit, huidskleur, leeftijd of andere grond. Hij zal mannen en vrouwen gelijk belonen voor eenzelfde prestatie.
2. Een hoge kwaliteit van het arbeidsproces. Dit betekent dat hij functionarissen niet alleen ziet als onderdeel van een productieproces, maar er zorg voor draagt dat de menselijke waardigheid binnen de functie tot zijn recht komt. Medewerkers biedt hij de ruimte zich te ontplooien.
3. Het inrichten van een fysiek veilige werkomgeving.
4. Omgangsvormen waarin iedereen zich veilig kan voelen. Intimidatie en (seksuele) agressie bestrijdt hij met kracht. Hij bevordert dat medewerkers respectvol met elkaar omgaan.
5. Een klimaat dat medewerkers uitnodigt vanuit betrokkenheid te participeren in de organisatie.

Integriteit en de externe organisatie.

1. Eerlijk zaken te doen met andere partijen. Hij geeft geen onjuiste voorstelling van zaken.
2. Het in de samenwerking bevorderen van continuïteit en bedrijfszekerheid op de lange duur.
3. Gemaakte afspraken te realiseren. Indien het noodzakelijk blijkt af te wijken van het geen eerder werd overeen gekomen, zal hij dit tijdig en helder beargumenteren.
4. Zich niet te committeren aan andere partijen, of de indruk wekken dat te doen door het accepteren van giften, of diensten zonder dat hier een reële vergoeding tegenover staat.
5. Gebruik te maken van goederen die op een milieuvriendelijke wijze zijn geproduceerd.
6. Geen gebruik te maken van goederen die geproduceerd zijn met kinder- of slavenarbeid.

1. Winstmaximalisatie is niet het enige en hoogste doel. 
2. Frauduleuze handelingen worden nagelaten en dienen te worden bestreden.
3. Hij zal zichzelf niet meer toebedelen dan volgens de in de branche geldende normen is vastgesteld.
4. Hij zal geen onjuiste voorstelling van zaken geven om in aanmerking te komen voor variabele beloning.
5. Hij meldt ontvangen geschenken volgens afgesproken regels.